على زمانى قمشه اى
327
هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )
طريق ( مثلثات ) خيلى دقيق است ومىتوان درجهها ، دقيقهها وثانيهها را نيز تعيين كرد ، ولى محتاج به محاسبات طولانى واستعمال لگاريتم است كه براي اشخاص غير ورزيده احتمال اشتباهات كلى مىرود . [ ولى امروزه با دسترسى با ماشينهاى دقيق حساب الكترونيكى ، رايانه ، وجداول ويژه ، مشكل محاسبات طولانى حل شده است ] . 2 - اندازهگيرى جهت مكة روى كره : اين طريقه چنانچه با مهارت انجام شود سريع بوده احتمال اشتباه كمترى مىرود ودقت آن در حدود نيم درجه است . براي ساختن قبلهنماى مغناطيسى دقت طريقه دوم كافى است . با اين وجود با نتيجهء طريقهء أول تطبيق شده است . ساختمان قبلهنما : قبلهنما جعبهاى است مدور از فلز يا پلاستيك كه در قسمت فوقانى آن يك عقربه مغناطيسى ودر قسمت تحتانى آن يك يا چند صفحه قرار دارد . روى هر صفحه نام تعدادى از شهرها بر أساس محاسبه دقيق جهت مكة وانحراف مغناطيسى محل نوشته شده است . قبلهنماى خودكار محلى ، علاوة بر عقربه مغناطيسى ، عقربهء ديگرى به رنگ قرمز يا برنجى يا شبنما دارد كه جهت قبله را مىنمايد وكعبه معظمه در خارج صفحه در نظر گرفته شده است . قبلهنما با صفحهگردان كه جديدترين نوع وخودكار براي همه جا به حساب مىآيد در آن عقربهاى ديده نمىشود وخود صفحه فلزى مىگردد وتوجيه مىشود ومحل كعبه در وسط صفحه فرض شده است . لذا با يك مرتبه توجيه صفحه به وسيلهء گرداندن قبلهنما ، يا به